Hukukta Doğru Bilinen 100 Büyük Yanlış – Bölüm 1: İlk 50 Madde

İnternet çağında bilgiye ulaşmak çok kolay olsa da, "kirli bilgi" de bir o kadar yaygın. Özellikle kahvehane sohbetlerinde veya sosyal medya yorumlarında kulaktan kulağa yayılan hukuki efsaneler, vatandaşlarımızı ciddi hak kayıplarına uğratabiliyor. Karabük avukat-Öztürk & Altınok Hukuk Danışmanlık olarak, günlük hayatta en çok karşılaştığımız ve "doğru" sanılan 100 büyük yanlışı sizler için derledik. Karabük ve Safranbolu bölgesinde müvekkillerimizden en çok duyduğumuz "Ama ben öyle biliyordum" cümlelerini masaya yatırdık. Hak kaybına uğramamanız için efsaneleri yıkıyor, gerçekleri açıklıyoruz.

İşte Ceza Hukukundan Miras Hukukuna, İş Hukukundan Aile Hukukuna en yaygın 50 hukuki yanlış:

I. Ceza Hukuku: Sokak Efsaneleri

1. Yanlış: Bıçak 4 parmaktan kısaysa taşımak suç değildir.

   Doğru: Bıçağın boyu değil, niteliği ve niyetiniz (6136 sayılı Kanun) esastır.

2. Yanlış: Şikayetimi geri çekersem kamu davası hemen düşer.

   Doğru: Re'sen takip edilen (yaralama, cinsel saldırı vb.) suçlarda şikayetten vazgeçme davayı durdurmaz.

3. Yanlış: Sabıka kaydı 5 yıl sonra otomatik silinir.

   Doğru: Adli sicil kaydı ancak belirli şartlarla ve mahkemeye başvuruyla silinebilir.

4. Yanlış: Polisin savcı kararı olmadan eve girmesi yasaktır.

   Doğru: Suçüstü durumları ve gecikmesinde sakınca bulunan haller istisnadır.

5. Yanlış: Kendimi korumak için vurduysam kesinlikle beraat ederim.

   Doğru: Meşru müdafaada "orantılılık" ilkesine bakılır; sınırı aşarsanız ceza alabilirsiniz.

6. Yanlış: Sövmek suç değildir, sadece ayıptır.

   Doğru: TCK 125 kapsamında hakaret suçudur ve hapis cezası öngörülür.

7. Yanlış: 18 yaşından küçükler asla ceza almaz.

   Doğru: 12-18 yaş grubunun ceza sorumluluğu vardır, sadece cezada indirim uygulanır.

8. Yanlış: Hırsız evime girdiğinde onu vurursam suç olmaz.

   Doğru: Kaçan bir hırsızı arkadan vurmak meşru müdafaa değil, kasten yaralamadır.

9. Yanlış: Alkollü araç kullanmak sadece para cezasıdır.

   Doğru: 1.00 promil üzeri alkol "Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma" suçudur.

10. Yanlış: Gözaltındayken "bir telefon hakkım" var.

    Doğru: Amerikan filmlerinin aksine; asıl olan bir yakına haber verilmesidir.

II. Aile Hukuku ve Boşanma

11. Yanlış: 3 yıl ayrı yaşarsak hakim bizi otomatik boşar.

    Doğru: Ortak hayatın yeniden kurulamaması nedeniyle dava açılması gerekir, otomatiklik yoktur.

12. Yanlış: Aldatan eş hiçbir şekilde nafaka alamaz.

    Doğru: Kusur durumu etkili olsa da yoksulluk nafakası bazen şaşırtıcı sonuçlar verebilir.

13. Yanlış: Çocuğun velayeti her zaman anneye verilir.

    Doğru: Mahkeme sadece "çocuğun üstün yararına" bakar; baba da velayeti alabilir.

14. Yanlış: Evi terk eden eş tüm haklarını (malları) kaybeder.

    Doğru: Terk bir boşanma sebebidir ancak mal paylaşımından doğan yasal hakları bitirmez.

15. Yanlış: Anlaşmalı boşanmak için 1 ay evli kalmak yeterlidir.

    Doğru: Kanunen evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması şarttır.

16. Yanlış: Düğün takıları her zaman erkeğe aittir.

    Doğru: Yargıtay’ın yeni içtihatlarına göre takıların kime takıldığı ve özgülenme amacı esastır.

17. Yanlış: Eşimden boşanınca babamdan kalan miras ona geçer.

    Doğru: Miras "kişisel mal" kabul edilir ve boşanma sonrası mal paylaşımına girmez.

18. Yanlış: Şiddet yoksa boşanma davası açılamaz.

    Doğru: Geçimsizlik, haysiyetsiz yaşam, terk gibi pek çok sebep boşanma nedenidir.

19. Yanlış: Çocuk 18 olunca nafaka bıçak gibi kesilir.

    Doğru: Eğitim devam ediyorsa nafaka "yardım nafakası" olarak sürebilir.

20. Yanlış: Boşanma davası sürerken başkasıyla yaşayabilirim.

    Doğru: Sadakat yükümlülüğü karar kesinleşene kadar sürer.

III. İş Hukuku: İşçi ve İşveren Yanlışları

21. Yanlış: İstifa edersem hiçbir hak alamam.

    Doğru: Haklı nedenle (maaşın ödenmemesi vb.) istifa ederseniz kıdem tazminatı alabilirsiniz.

22. Yanlış: 1 yıl dolmadan kovulursam tazminat alamam.

    Doğru: Kıdem alamazsanız da ihbar tazminatı alma hakkınız olabilir.

23. Yanlış: Patron "kovuldun" dediği an her şey biter.

    Doğru: İşe iade davası açarak işinize geri dönebilir veya ekstra tazminat alabilirsiniz.

24. Yanlış: Fazla mesai yerine izin kullanmak zorundayım.

    Doğru: İşçi onay vermedikçe mesai ücreti para olarak ödenmek zorundadır.

25. Yanlış: Sigortasız çalıştığım dönemler için dava açamam.

    Doğru: Hizmet Tespit Davası ile geriye dönük sigortalarınızı tescil edebilirsiniz.

26. Yanlış: Maaşın elden verilmesi sorun yaratmaz.

    Doğru: Emeklilik maaşınızı ve tazminat miktarınızı ciddi oranda düşürür.

27. Yanlış: Yıllık izin hakkımı kullanmazsam yanar.

    Doğru: Kullanılmayan izinler işten ayrılırken ücrete dönüşür.

28. Yanlış: Hamile olduğum için işten çıkarılabilirim.

    Doğru: Bu ağır bir ayrımcılık suçudur, cezai ve hukuki yaptırımı çok yüksektir.

29. Yanlış: Şirket mailleri gizlidir, delil olmaz.

    Doğru: İşle ilgili yazışmalar iş davalarında temel delillerden biridir.

30. Yanlış: Deneme süresinde sigorta yapılmaz.

    Doğru: Sigorta, işe başladığınız ilk dakikadan itibaren zorunludur.

IV. İcra ve Borçlar Hukuku

31. Yanlış: Borç yüzünden hapse girilir.

    Doğru: Sırf para borcu için hapis yoktur (Nafaka ve taahhüdü ihlal hariç).

32. Yanlış: Emekli maaşına asla haciz konulamaz.

    Doğru: Nafaka ve SGK borçları için emekli maaşına haciz konulabilir.

33. Yanlış: Evin tek televizyonu haczedilebilir.

    Doğru: Lüzumlu ev eşyaları (buzdolabı, tek TV vb.) haczedilemez.

34. Yanlış: Senet sadece noter huzurunda imzalanır.

    Doğru: Kağıda yazılan bir borç ikrarı bile hukuken geçerli bir bono olabilir.

35. Yanlış: Kefil olduğum borçtan asıl borçlu sorumludur.

    Doğru: Müteselsil kefalette alacaklı doğrudan kefile (size) gelebilir.

36. Yanlış: İsim benzerliği haciz gelirse itiraz edemem.

    Doğru: İstihkak iddiası ve memur muamelesini şikayet hakkınız vardır.

37. Yanlış: Banka borcu 10 yıl sonra otomatik silinir.

    Doğru: Takip yapıldığı sürece zamanaşımı kesilir ve borç bakidir.

38. Yanlış: Kredi kartı borcu ödenmezse eve polis gelir.

    Doğru: Polis değil, icra memuru gelir; durum adli değil malidir.

39. Yanlış: Senedin arkasına imza atmak sorumluluk getirmez.

    Doğru: Ciranta olursunuz ve borcun tamamından sorumlu kalırsınız.

40. Yanlış: Borçlu ölünce borç silinir.

    Doğru: Borç mirasçılara geçer, kurtulmak için "reddi miras" şarttır.

V. Kira ve Gayrimenkul

41. Yanlış: Ev sahibi "oğlum gelecek" dediği an çıkmalıyım.

    Doğru: Mahkemeden tahliye kararı alması ve ihtiyacını kanıtlaması gerekir.

42. Yanlış: Sözlü kira sözleşmesi geçersizdir.

    Doğru: Sözlü sözleşme de geçerlidir, ancak ispatı zor olduğundan yazılı önerilir.

43. Yanlış: Yeni ev sahibi eski kiracıyı hemen çıkarabilir.

    Doğru: 1 ay içinde ihtar çekip 6 ay süre vermek zorundadır.

44. Yanlış: Noterde yapılan satış tapu yerine geçer.

    Doğru: Tapu devri sadece Tapu Müdürlüğü'nde resmiyet kazanır.

45. Yanlış: Kira artış oranını ev sahibi kafasına göre belirler.

    Doğru: Yasal sınırlar (TÜFE/Yüzde 25 gibi) artışın üst sınırını belirler.

46. Yanlış: Depozitoyu ev sahibi kendi banka hesabında tutar.

    Doğru: Depozito ortak bir vadeli mevduat hesabında bloke edilmelidir.

47. Yanlış: Apartman aidatını her zaman ev sahibi öder.

    Doğru: Kullanıma bağlı giderleri (kapıcı, elektrik) kiracı; demirbaşları ev sahibi öder.

48. Yanlış: Komşu gürültü yapıyorsa sadece polisi arayabilirim.

    Doğru: Mahkemeden müdahalenin önlenmesi ve tahliye bile istenebilir.

49. Yanlış: Boş kağıda atılan imza geçersizdir.

    Doğru: Açığa imza hukuken geçerlidir, sonradan doldurulması büyük risk taşır.

50. Yanlış: Miras kalan evi diğer kardeşlerin rızası olmadan satamam.

    Doğru: Ortaklığın giderilmesi davası açarak satışını talep edebilirsiniz.

Önemli Not: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukukta her olay kendi özelinde değerlendirilir. Hak kaybına uğramamak için uzman bir Karabük Avukatı - Öztürk & Altınok Hukuk Danışmanlık ile iletişime geçiniz.

Haftaya: Diğer 50 Büyük Yanlış (Tüketici Hakları, Sosyal Medya ve Miras Efsaneleri)